close
  • zondag 18 augustus
Algemeen

‘Rare kwast’ Bob Ross is jaren na zijn dood nog steeds succesvol

‘Rare kwast’ Bob Ross is jaren na zijn dood nog steeds succesvol

Een rare kwast wordt hij wel eens gekscherend genoemd: Bob Ross. Een blanke landschapsschilder met een enorm afrokapsel die in de jaren tachtig en negentig meer dan vierhonderd afleveringen opnam van The Joy of Painting. Een tv-programma waarin hij in een half uur tijd ter plekke een heel schilderij maakte en ondertussen aan de kijkers uitlegde hoe hij dat deed. Altijd goedgemutst en met zachte zoetgevooisde stem. Zijn programma was een enorm succes en wordt nog steeds uitgezonden.

Robert Norman Ross werd in 1942 geboren in Amerika. Hij was twintig jaar werkzaam bij de Amerikaanse luchtmacht op de medische administratie. Tijdens die periode werd schilderen zijn passie. Hij volgde een aantal cursussen en begon rond te reizen om demonstraties te geven. Veel van zijn landschapsschilderijen waren geïnspireerd op het ongerepte Alaska, waar hij ook een tijd woonde.

Nat-in-nat

Doordat zijn manier van schilderen succes had, besloot Ross een televisieserie te produceren, waarin hij een cursus gaf aan de kijker. Hij maakte gebruik van de zogenaamde nat-in-nat-techniek. Voordat hij begon met schilderen was het doek al bedekt met een vochtige achtergrond. Vervolgens kwastte hij er van alles in: bomen, bergen, lucht, meertjes, sneeuw, mist. Allemaal over elkaar heen. Hij meende dat het onmogelijk was om fouten te maken. Dat waren “just happy accidents”.

Doodmoe van dat rare haar

The Joy of Painting werd een grote hit, ook buiten Amerika. Niet in de laatste plaats door Bob Ross en zijn bijzondere kapsel. Dat was overigens nep, want hij had van nature steil haar. Voordat hij doorbrak koos hij, om geld uit te sparen, voor een onderhoudsvrije permanent. Daar kreeg hij later enorme spijt van. Want nadat hij bekend werd, was dat afrokapsel zijn handelsmerk en kon hij het niet meer veranderen. “Ik word werkelijk doodmoe van dat rare haar”, zei hij eens. Maar zijn imago was hem heilig. Dat imago betrof niet alleen zijn haar, maar ook zijn uitstraling. Die van een warme, positieve, beetje hippieachtige man. Volgens zijn zakenpartner Kowalski was hij echter een gewiekste, zelfs wat tirannieke zakenman die al zijn teksten van tevoren bedacht. Er was dus weinig spontaans aan zijn uitspraken. Maar dat vergeten we maar snel weer, want het is leuker om de mythe in stand te houden.

Mindfulness sessie

Het succes van zijn tv-programma is lastig in woorden te vatten. Je zit een half uur naar een schildersdoek te kijken terwijl Ross als een wat kinderlijk blij ei zijn technieken uitlegt en je trakteert op zinnen als “You can do this, isn’t it easy?”, “Zelfs een boom zou een vriend moeten hebben” en “Dit is beter dan ruzie maken met je partner of de hond pesten”. Ondertussen strijkt of klopt hij met zijn kwast en spatel en komen er ineens bomen tevoorschijn. Of er staat plotseling een blokhut. Alles wat hij doet lijkt enorm makkelijk. Het programma is op een bepaalde manier rustgevend en hypnotiserend. De meeste fans van The Joy of Painting schijnen niet te kijken voor de schilderscursus, maar om door de meditatieve sfeer die het programma uitstraalt in slaap te kunnen vallen. Het is de perfecte mindfulness sessie en de perfecte ingrediënten om lekker bij te komen: de kwast die hij in rondjes over het doek draait, zijn zachte stem, zijn opvallende en altijd positieve quotes, de rustgevende landschappen die steeds duidelijker vorm krijgen en waar nooit mensen op staan.

Merchandising

Bob Ross stierf al in 1995 op 52-jarige leeftijd aan lymfeklierkanker. Maar zijn shows zijn iedere dag te zien op de zender Viceland. De schilderijen van Ross zijn niet te koop of te bezichtigen in musea, precies zoals hij dat wilde. Ze zijn eigendom van de Bob Ross Inc., het bedrijf dat de schilder oprichtte met zijn ontdekker en voormalig manager Annette Kowalski. Het bedrijf is nu volledig in handen van haar familie. Zoon Robert Ross, die zelf ook niet onverdienstelijk schildert, presenteerde na de dood van zijn vader nog een paar afleveringen, maar dat werd geen succes. Robert, die zijn enige kind is, heeft kortgeleden geprobeerd het naam- en portretrecht van zijn vader in handen te krijgen. Dat is hem niet gelukt en dat is zuur, want naast het tv-programma wordt er veel geld verdiend met allerlei producten met daarop het portret van Ross of één van zijn uitspraken. Wafelijzers, broodroosters, sokken, mokken, t-shirts en voor de echte diehard een Bob Ross legging.

Happy little trees

Er is zelfs een bordspel dat The Art of Chill heet. Je kunt chill points verdienen door het schilderen van ‘happy little trees’ of ‘almighty mountains’ met de kleuren en kwasten die op je kaarten staan. Maar tussen al het relaxen door is snelheid toch ook geboden. Maak je het schilderij af voordat Ross het zelf voltooid heeft, dan win je het spel. Voor de echte fan: Het spel is online verkrijgbaar bij Amazon en kost negentien dollar. Voor datzelfde bedrag heb je ook een legpuzzel van 500 stukjes.

 

Hoofdfoto: screenshot uitzending Viceland

 

 

 

Geschreven door: Boukje Wiersma

Abonneer op de nieuwsbrief

Volg ons via Facebook