close
  • vrijdag 14 december
Gezondheid en zorg

Erik Scherder: ‘een zorgeloos leven, dat moet je niet willen’

Erik Scherder: ‘een zorgeloos leven, dat moet je niet willen’

Wie Erik Scherder kent, kan bijna niet anders dan een beetje van hem houden. Hij is hoogleraar klinische neuropsychologie, maar kan als geen ander op een begrijpelijke manier de werking van onze hersenen uitleggen. Dat doet hij op zo’n innemende, charmante manier, dat je aangestoken wordt door zijn enthousiasme en er eens goed voor gaat zitten.

Voor DWDD University gaf hij drie colleges over het brein en sinds kort heeft hij een eigen tv-programma. In ‘Het geheim van Methusalem’ gaat de professor op zoek naar het geheim van een lang gelukkig leven en het antwoord op de vraag of je veel moet inleveren als je ouder wordt.

Sterven in het harnas

Vorige week donderdag was de eerste uitzending. Scherder, zelf 66 jaar, vertelt dat hij niet van plan is om ooit met pensioen te gaan. Zijn vader heeft doorgewerkt tot zijn 87e en zo wil hij het ook. Sterven in het harnas en tot die tijd de hersenen actief houden. Want cognitieve uitdaging geeft een betere bescherming tegen ouderdomskwalen. Dingen doen die moeite kosten, je brein uitdagen en weerstanden overwinnen zijn volgens de hoogleraar enorm belangrijk.

Erik voor het raamIn ‘Het geheim van Methusalem’ gaat hij op onderzoek uit om te kijken hoe ouderen in het leven staan en wat ze zoal doen. Zijn eerste bezoek is aan de 91 jarige Tiny, die al tachtig jaar achter de bar staat van een dorpscafé in het zuiden van het land. Ze groeide er op, hielp haar ouders al als kind en bestierde het café daarna samen met haar man. Die overleed in 1993 en ze overwoog nooit om te stoppen. Ze wil niet ‘alleen maar op een stoeltje zitten’ en houdt door de gezelligheid van haar werk de eenzaamheid buiten de deur. Op de vraag van Scherder of ze wel eens pijntjes heeft, antwoordt ze dat haar voeten wel eens zeer doen. Maar pillen neemt ze er niet voor. “Het gaat zo wel weer over.”

Begin zestig zal ze het wel voor gezien houden

De vrouwelijke huisarts van 51 jaar die de hoogleraar daarna spreekt, is absoluut niet van plan het ook zo lang vol te houden. Ze loopt twee keer per week hard en leeft gezond, maar merkt dat ze steeds minder goed herstelt van de stress en de onregelmatige diensten. Zo begin zestig zal ze het wel voor gezien houden. Je bent als mens immers meer dan een werkpaard. Dat we met zijn allen steeds fitter oud worden, bestrijdt ze met kracht. Er is daarnaast volgens haar een groot verschil tussen arm en rijk, dat scheelt wel tussen de vier en acht jaar in levensverwachting. Er is een grote groep arme chronisch zieke ouderen in ons land.

Kamperen, het lijkt hem afschuwelijk

Het fragment daarna is hilarisch. De professor in zijn nette grijze pak op een camping. Hij heeft weinig op met vakantie, gaat één keer per jaar met zijn dierbaren erop uit en werkt verder het liefste door. Kamperen en wekenlang op een camping verblijven, lijken hem afschuwelijk. Hij kijkt er dan ook heel erg bedenkelijk bij. Een zorgeloos leven, dat moet je niet willen. Maar gaandeweg de dag begint hij toch ook de voordelen te zien. De afwas is een sociaal gebeuren en de campinggasten zijn behoorlijk actief met partijtjes jeu de boule en fietstochten. Een mooie invulling van de oude dag met anderen, in vrijheid. “Toch best verrijkend,” aldus Scherder. “Maar niks voor mij.”

Wat is hun geheim?

Tenslotte reist hij af naar het Griekse eiland Ikaria, dat veel inwoners heeft die al behoorlijk op leeftijd zijn. Wat is hun geheim? Ze leven in de laagste versnelling, maar gaan niet met pensioen. Er is een imker van 86 en ook de andere oudere bewoners werken in de moestuin of in de wijngaard. Zitten staat gelijk aan stoppen met leven, dus daar doen ze niet aan. De kerk neemt een belangrijke plaats in (de voorganger is 89) en ze doen veel spelletjes met elkaar. Scherder, in iets sportievere kleding dan op de camping, vindt het een prachtige manier van oud worden.

Een vlucht om er niet over na te hoeven denken

Hij eindigt het programma filosofisch aan zijn bureau. Over de dood zegt hij dat het hem vreselijk lijkt dat hij dan niet meer weet hoe het verder gaat met zijn vrouw en kinderen. Of hard werken ook niet een beetje een vlucht is om niet na te hoeven denken over dat soort dingen? Dat zou zomaar kunnen. Zo eerlijk is hij ook wel weer.

Voor wie de aflevering van vorige week nog wil zien, bekijk dan hier de uitzending. Het tweede deel is vanavond te zien om 20.25 uur op NPO 2.

 

Foto’s zijn met toestemming van de EO geplaatst

Abonneer op de nieuwsbrief

Volg ons via Facebook