close
  • woensdag 18 september
Gezondheid en zorg

Dwaalgedrag onder ouderen met dementie

Dwaalgedrag onder ouderen met dementie

Mensen met dementie lopen regelmatig weg. Dit dwaalgedrag is een gevolg van het ziekteproces en niet zonder risico. Er zijn verschillende manieren om dit dwalen in goede banen te leiden. Zeker als iemand nog zelfstandig woont, is het goed om te weten wat je kunt doen als je mantelzorger bent.

Mensen met een dementie lopen soms overmatig veel; ze ijsberen of lopen kriskras rond. Zonder gericht doel, althans niet duidelijk voor de buitenwereld. Zeven van de tien mensen gaan op een bepaald moment in het ziekteverloop dwalen. Dwaalgedrag komt meer voor bij vorderende dementie. In mijn naaste omgeving heb ik het gezien, dat onrustige lopen. De drang om weg te willen en de uitgang zoeken. Morrelen aan een buitendeur die op slot zit. Verwardheid omdat je niet meer weet waar je bent. Binnenlopen bij andere bewoners van het verpleeghuis. Zelfs als iemand in een instelling woont en er diverse maatregelen genomen zijn, kan dat dwalen gevaarlijk zijn. Het kan bijvoorbeeld een val veroorzaken, veelal ’s nachts als het donker is. Met alle nare gevolgen van dien.

Beweging door onrust

Natuurlijk is beweging gezond en dat moet ook zeker gestimuleerd worden. Maar als het dwalen ontstaat vanuit onrust of angst, dan wordt het een probleem. Het tegenstrijdige is dat mensen met een dementie vaak kalmeren van het dwalen. De ritmische beweging van het lopen geeft hen rust. Maar weglopen van huis en de oriëntatie kwijtraken is risicovol en kan in het ergste geval leiden tot vochttekort, verdrinking, onderkoeling of betrokkenheid bij een verkeersongeval.

Bestickerde lift

Zorginstellingen werken vaak met traphekjes, codes op de deuren en onzichtbare infrarood alarmsystemen om weglopen te voorkomen. Het camoufleren van deuren wordt ook regelmatig toegepast, met een gordijn of een sticker. Een spiegel aanbrengen op een deur kan verwarring veroorzaken en iemand afleiden van het voornemen om naar buiten te gaan. Zorgcentrum Hestia in Wemmel bestickerden de lift, de muren en deuren in de gang. De stickers laten de gang lijken op een normale straat waar de bewoners doorheen kunnen wandelen. De lift valt hierdoor niet meer op, waardoor de bewoners niet in de verleiding komen om er gebruik van te maken.

Thuisvoelen

Vertrouwdheid en herkenbaarheid zijn heel belangrijk. Dat kan met duidelijke bewegwijzering en door het plaatsen van naambordjes bij de verschillende ruimtes. Maar het zit hem vooral ook in een gevoel creëren van je thuis voelen, zodat iemand minder de behoefte heeft om weg te lopen. Door het neerzetten van vertrouwde spullen in de kamer van de zorginstelling bijvoorbeeld. Een andere mogelijkheid is een gepersonaliseerde deursticker van de eigen voordeur (Truedoors). Door die op de kamerdeur te plakken kunnen mensen met een dementie makkelijker hun kamer terugvinden en hebben ze het gevoel dat ze thuis komen. In dit filmpje zie je hoe dat eruit ziet.

Meedenken

Het kan zinvol zijn om te vragen waarom iemand weg wil, om zo een aanknopingspunt voor een oplossing te vinden. Ook een gesprek met de familie kan helpen. Innovatiekring dementie kwam met het volgende praktijkvoorbeeld. Een meneer wilde weglopen omdat hij een vergadering van zijn werk dacht te hebben. De begeleider vroeg om wat voor vergadering het ging en ze raakten aan de praat over zijn werk. Hij bleek altijd  een druk werkzaam leven te hebben gehad met veel afspraken. Daarop werd besloten om hem iedere dag een overzicht te geven van al zijn ‘afspraken’. Op deze manier kon hij van afspraak naar afspraak leven en dat gaf hem rust.

Tips voor mantelzorgers met een thuiswonende partner

Heeft je partner dementie en wonen jullie nog samen thuis, dan is eventueel dwaalgedrag een hele zorg. Het is verstandig om op tijd professionele hulp te zoeken en niet pas als jij er als mantelzorger al helemaal doorheen zit. Met de juiste hulp kan een eventuele opname uitgesteld of zelfs voorkomen worden. Onderstaande tips kunnen misschien wat extra steun geven:

Bronnen: Omdenken, Innovatiekring dementie, Dementie.nl, Studiearena

 

 

Geschreven door: Boukje Wiersma

Abonneer op de nieuwsbrief

Volg ons via Facebook